صنعت پتروشیمی ایران در شهریور ۱۴۰۴ شاهد صحنهای کاملاً دوگانه بود؛ برخی شرکتها در این ماه توانستند درآمد دلاری خود را به شکل بیسابقهای افزایش دهند، در حالی که گروه دیگری با سقوط شدید درآمد مواجه شدند. رشد نرخ ارز نیما و توافقی یکی از مهمترین عوامل این شکاف معنادار در عملکرد مالی شرکتها بوده است.
نمودار درصد تغییر درآمد دلاری شرکتهای پتروشیمی در شهریور ۱۴۰۴
صعود پرقدرت کرمانشاه، شیراز و اصفهان
در میان بازیگران اصلی صنعت پتروشیمی، پتروشیمی کرمانشاه پیشتاز رشد درآمد دلاری بود. این شرکت با جهش ۲۴۳ درصدی توانست درآمد خود را از حدود ۱۲ میلیون و ۸۰۰ هزار دلار در شهریور پارسال به ۴۳ میلیون و ۹۰۰ هزار دلار برساند.
پس از آن، پتروشیمی شیراز با ۱۲۸ درصد رشد و دستیابی به ۱۰۱ میلیون دلار در رتبه دوم قرار گرفت.
پتروشیمی اصفهان نیز با رشد ۹۰ درصدی و رسیدن به ۱۸ میلیون و ۳۷۶ هزار دلار در رده سوم ایستاد. در ادامه، جم پیلن با افزایش ۴۱ درصدی و درآمد ۳۰ میلیون و ۶۲۴ هزار دلار و خراسان با رشد ۳۷ درصدی و درآمد ۱۹ میلیون و ۷۸۲ هزار دلار دیگر برندگان این رقابت دلاری بودند.
سقوط سنگین برخی بزرگان
در مقابل این رشد چشمگیر، چند شرکت پتروشیمی با افت قابل توجه درآمد دلاری مواجه شدند. پتروشیمی خارک با کاهش ۵۴ درصدی و سقوط درآمد از ۵۹ میلیون دلار به ۲۷ میلیون دلار در قعر جدول ایستاد. این شرکت طی ماههای اخیر با چالشهای جدی در تأمین خوراک روبهرو بوده است.
بوعلی سینا نیز با افت ۴۳ درصدی و ثبت ۷۴ میلیون دلار عملکردی ناامیدکننده داشت. آریا ساسول و شازند هر دو با کاهش ۳۳ درصدی، درآمد خود را به ترتیب به ۶۱ و ۵۳ میلیون دلار رساندند. همچنین تخت جمشید با افت ۳۲ درصدی و درآمد ۹ میلیون و ۵۳۰ هزار دلار، از بازندگان اصلی این ماه بود.
نقش تعیینکننده نرخ ارز و محدودیتهای تولید
نرخ دلار نیما در شهریور سال گذشته حدود ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان بود، اما امسال دلار توافقی به محدوده ۷۰ هزار تومان رسیده است. همین جهش ارزی در کنار محدودیتهای خوراک و افت قیمتهای جهانی، باعث شد عملکرد شرکتها مسیر متفاوتی را تجربه کند؛ برخی از افزایش نرخ بهره بردند و برخی دیگر زیر فشار افت فروش و صادرات خم شدند.