سامانه «تکو» تأمین اجتماعی؛ نخستین بستر توکنایز کردن تهاتر مطالبات و بدهیها در کشور به شمار میرود که با تبدیل بخشی از بدهیها و مطالبات به توکنهای دیجیتال، به تسویه سریعتر و شفافتر آنها کمک میکند. این مراسم با حضور مدیران عامل بانکهای ملت و تجارت و قائممقام بانک رفاه در محل سازمان تأمین اجتماعی برگزار شد که نشان از عزم راسخ برای حرکت به سمت نوآوری جدید در مسیر پرداخت بدهیها دارد.
حذف پول نقد از فرایند تسویهحساب میان پیمانکاران و کارفرمایان
به گزارش روابط عمومی بهپرداخت ملت، محمدمهدی تقیپور، مدیرعامل شرکت بهپرداخت ملت نیز در آیین رونمایی و آغاز بهرهبرداری رسمی از سامانه «تِکو»، این طرح را یکی از اقدامات نوآورانه در حوزه تسویه بدهیها و مطالبات عنوان کرد.
تقیپور با اشاره به ماهیت این سامانه گفت: «تِکو در واقع سامانهای است که به نوعی تولیدکننده توکن بدهیهای تأمین اجتماعی به شمار میرود و هدف آن، تا حد امکان حذف پول نقد از فرایند تسویهحساب میان پیمانکاران و کارفرمایان است؛ موضوعی که میتواند آثار ضدتورمی نیز به همراه داشته باشد.»
مدیرعامل بهپرداخت ملت افزود: «این سامانه با حضور سه بانک بزرگ کشور و شرکت بهپرداخت به عنوان مجری طرح، در سازمان تأمین اجتماعی رونمایی و بهرهبرداری رسمی از آن آغاز شد و نخستین توکن نیز در این بستر تولید شد.»
تقیپور با بیان این که بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، سقف ۲۰۰ همت نیز برای پرداخت بدهیها در نظر گرفته شده است، اظهار کرد: «این سامانه در مراحل نهایی خود قرار دارد و با اضافه شدن هر روزه کاربران و ذینفعان، حجم معاملات آن نیز افزایش خواهد یافت.»
کاهش وابستگی به نقدینگی با تکو
مصطفی سالاری، رئیس سازمان تأمین اجتماعی در این مراسم گفت: «توکنایز از راههای متنوع سازمان تأمین اجتماعی برای تأمین مالی است؛ تنوع در راهکارهای تأمین مالی، کاهش ریسکهای منابع موردنظر برای ایفای تعهدات را موجب خواهد شد.»
او افزود: «بخشی از بدهی تأمیناجتماعی به طرفهای قرارداد از طریق توکنها تأمین و بخشی از مطالبات این سازمان نیز از همین روش قابل وصول است. در فرایند مربوط به توکنایز، بانکهای عامل، متولی فنی و بستر اصلی محسوب میشوند.»
سالاری افزود: «در جریان فرایند توکنایز از طریق «تِکو» تأمیناجتماعی، این سازمان پرداخت بهتر بدهی و وصول زودتر مطالبات را خواهد داشت. بانکهای مربوطه نیز ارائه خدمات این بخش و منافع آن و بدهکاران به سازمان تأمین اجتماعی امکان وصول طلب خود و هزینهکرد آن در بازار را خواهند داشت و همچنین بازار مالی از این جریان منتفع میشود.»
او اضافه کرد: «اولویت تأمین اجتماعی این است که توکنهای مربوطه در وصول حقبیمه معوق سازمان تأثیرگذار باشند. این فرایند به نفع تأمیناجتماعی و بدهکاران بیمهای است. امیدواریم که این مدلهای تأمین منابع، پایداری بهتر تأمیناجتماعی و خدمات سازمان را برای جامعه ذینفعان به دنبال داشته باشد.»
رئیس سازمان تأمین اجتماعی گفت: «توکن راهکاری نوین برای مدیریت و تسویه مطالبات در مقیاس ملی است که با تبدیل مطالبات تأیید شده به توکنهای دیجیتال قابل رهگیری، فرایندهای سنتی تهاتر را سریعتر، شفافتر و منعطفتر میکند. این مدل با کاهش وابستگی به نقدینگی و حفظ چارچوبهای قانونی، امکان مدیریت هوشمندانه منابع و تسویه مطمئن تعهدات مالی را برای ذینفعان فراهم میکند.»
تکو ضدتورم است
فرشید فرخنژاد، مدیرعامل بانک ملت نیز در این مراسم با تأکید بر همکاری نزدیک این بانک با سازمان تأمیناجتماعی به ویژه در دوره مدیریت جدید، گفت: «بانک ملت از گذشته اقدامات خوبی در حوزه سلامت انجام داده است اگرچه به دلیل تغییرات قوانین و الزامات انتقال حسابهای علوم پزشکی، خدمات این بانک نوساناتی داشته اما همواره انگیزه ارائه خدمات خوب به جامعه سلامت کشور و بهویژه سازمان تأمیناجتماعی وجود داشته است.»
فرخنژاد بااشاره به ارزش بالای طرح «تکو» در شرایط تورمی و اقتصاد در حال توسعه کشور گفت: «در شرایط تورمی، دریافت بهموقع طلب فروشندگان از خریداران بسیار حیاتی است. در شیوه سنتی، ثبت و ضبط مطالبات با اسناد دریافتنی انجام میشود اما نظام بینالملل و نظام بانکداری ایران به سمت تأمین مالی زنجیره تأمین(SCF) رفته تا منابع محدود را مدیریت کند.»
او تصریح کرد: «وقتی منابع محدود است و فروشنده با تأخیر دریافت میکند، در شرایط تورمی ارزش پول کاهش مییابد. برای تأمین سرمایه در گردش، مجبور به دریافت تسهیلات میشود و هزینه تأمین مالی افزایش مییابد که این امر هزینه بنگاه و در نهایت تورم را بالا میبرد.»
مدیرعامل بانک ملت یکی از بهترین کارکردهای فناوری بلاک چین را استفاده از ظرفیت مطالبات واقعی ناشی از فروش کالا و خدمت دانست و گفت: «با آوردن این مطالبات در یک زنجیره شفاف، با سرعت بالا و اطمینان از انجام تراکنش، میتوان خدمت را ارائه داد.»
فرخنژاد تأکید کرد: «وقتی این پیشنهاد مطرح شد، بانک ملت استقبال کرد که ظرفیت شرکت بهپرداخت ملت به عنوان بزرگترین PSP کشور در خدمت این مجموعه قرار گیرد. «تکو» را با بهرهگیری از بلاک چین و بزرگترین PSP کشور، حمایت میکنیم همچنین از توانمندیهای بخش خصوصی نیز استفاده میشود.»
فرخنژاد خاطرنشان کرد: «جلسات فراوانی از جنبههای مختلفی برگزار شده و مطمئن هستیم این زیرساخت قوی میتواند در راستای تهاتر بهتر و سریعتر مطالبات تأمین اجتماعی و ذینفعان متعدد کمک کند. ما امروز برای اعلام آمادگی کامل در خصوص برنامههای خوب سازمان تأمین اجتماعی، در کنار همکارانمان در شبکه بانکی حضور یافتهایم.»
تکو راه بیبازگشت است
هادی اخلاقی، مدیرعامل بانک تجارت، «طرح تکو» سازمان تأمین اجتماعی را ارزشمند و فاخر توصیف کرد و راهحل توکنیزه کردن منابع را راهکاری مؤثر برای حل مشکل عدم انطباق زمان درمان و پرداختها و مدیریت بهینه منابع سازمان دانست.
اخلاقی گفت: «سازمان تأمین اجتماعی از یک سو مطالبات گستردهای از کارفرمایان دارد و از سوی دیگر بدهی قابل توجهی به زنجیره سلامت، برای تبدیل اسناد دریافتنی به ابزار قابل استفاده در زنجیره، وجود یک عامل بانکی ضروری است که تضمین کند تعهدات در سررسید خود انجام شود.»
اخلاقی تأکید کرد: «این پروژه جاده یکطرفه و بدون بازگشت است. به نظر میرسد این موضوع باید حداقل به مدت شش ماه به طور متمرکز پایش شود. هر گامی در این حوزه بدون دقت برداشته شود، ممکن است عوارضی داشته باشد که پروژه بعدی سازمان را با مقاومت مواجه کند.»
اخلاقی با اشاره به اینکه پشتوانه قانونی توکن تکو، برات الکترونیک صادره از خزانه داری کل کشور است، اظهار کرد: «بانکها میتوانند ضمانت نقدشوندگی مطالبات و بدهیها را بر عهده بگیرند. این توکن در زنجیره به عنوان وثیقه جابهجا میشود و آخرین زنجیره میتواند آن را نزد بانک نگهداری کرده و بابت آن اعتبار دریافت کند»
تکو راهکار مؤثر برای کنترل تورم
حمیدرضا فتحی بیرانوند، قائممقام مدیرعامل بانک رفاه کارگران دیگر سخنران این مراسم بود. او «طرح تکو» را اقدامی نوآورانه در راستای مدیریت بدهیهای سازمان تأمین اجتماعی و کنترل تورم در اقتصاد کشور دانست و بر آمادگی بانک رفاه برای همکاری در اجرای این طرح تأکید کرد.
قائممقام بانک رفاه با اشاره به آثار کلان اقتصادی این طرح افزود: «طرح تکو میتواند در کنار کنترل مسائل مرتبط با پولشویی، پایه پولی کشور را مدیریت کرده و آثار تورمی را کاهش دهد. همچنین این طرح با کاهش نیاز به نقدینگی یا مدیریت هوشمندانه آن، به ثبات اقتصادی کشور کمک میکند.»
نوآوری اثربخش برای تهاتر بدهیها
علیرضا وثوقیفر، معاون مالی سازمان تأمین اجتماعی هم گفت: «با همکاری بانکهای ملت، رفاه و تجارت، نخستین طرح توکنسازی بدهیها در کشور اجرایی شد.»
وثوقیفر با بیان اینکه معمولاً توکنکردن در بخش داراییها در کشور رایج است، افزود: «ما در بخش بدهیها این کار را آغاز کردهایم. سازمان تأمین اجتماعی با کمک شرکای بانکی خود، اولین طرحی را که در کشور ساری و جاری میشود، اجرایی کرده است.»
مقداد نادری، مشاور معاونت برنامهریزی مالی و پشتیبانی سازمان تأمین اجتماعی هم گفت: «این طرح در حقیقت ایجاد زنجیره تهاتر مکانیزه بین مطالبات و بدهیهای سازمان است. ایده این طرح از آنجا شکل گرفت که سازمان بتواند طلبهای خود را با بدهیهای سازمان تأمیناجتماعی تهاتر کند.به عبارت دیگر، توکنایز، تهاتر مطالبات و بدهیهای سازمان تأمیناجتماعی است که بر اساس این تهاتر، بدهیها و طلبهای سازمان تسویه میشود.»
نادری افزود: «طرح توکنایز در گام نخست با هدف تأمین نقدینگی طراحی شد، زیرا سازمان باید بدهیها و تعهدات خود را پرداخت کند. طبیعتاً برای تأمیننقدینگی، نیاز به دریافت و وصول منابع نقدی از طرق مختلف وجود داشت. بر این اساس، زنجیره تهاتری بین طلبکاران و بدهکاران سازمان تأمیناجتماعی ایجاد شد. نیاز اصلی سازمان تأمیناجتماعی که منجر به ورود به این طرح شد.»