ریسک‌های پنهان هوش مصنوعی مولد؛ بیمه در آستانه نقش تازه

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک به نقل از ایرنا، گزارش تازه انجمن ژنو نشان می‌دهد که استفاده گسترده از هوش مصنوعی مولد در تولید محتوا، خدمات مشتریان، تصمیم‌سازی مدیریتی و خودکارسازی فرآیندها، الگوی سنتی ریسک در بنگاه‌ها را دگرگون کرده است و برخلاف فناوری‌های دیجیتال پیشین، خروجی‌محور بودن و «رفتار غیرقابل پیش‌بینی» این نوع هوش مصنوعی، احتمال بروز خطاهای سیستماتیک، تولید اطلاعات نادرست، نقض مالکیت معنوی و اختلالات عملیاتی را افزایش داده است.

بر این اساس گسترش سریع استفاده از هوش مصنوعی مولد در کسب‌وکارها، با وجود افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها، ریسک‌های نوظهوری را در حوزه‌های امنیت سایبری، مسئولیت حقوقی، عملیات و حکمرانی ایجاد کرده است که می‌تواند به فرصتی جدید برای توسعه محصولات بیمه‌ای تبدیل شود.

در حوزه صنعت بیمه، شرکت‌ها به‌طور فزاینده‌ای از هوش مصنوعی مولد برای تولید محتوا، تحلیل داده‌ها، خدمات مشتریان و تصمیم‌گیری‌های عملیاتی استفاده می‌کنند، اما این فناوری با مخاطراتی همچون تولید اطلاعات نادرست، سوگیری الگوریتمی، نقض حقوق مالکیت معنوی، افشای داده‌ها و آسیب‌پذیری در برابر حملات سایبری همراه است.

ریسک‌هایی فراتر از امنیت سایبری

بر اساس این گزارش، ریسک‌های مرتبط با هوش مصنوعی مولد در هفت حوزه اصلی شامل عملیات، امنیت سایبری و حریم خصوصی، مسئولیت حقوقی، شهرت، نیروی کار، مقررات و ملاحظات محیط‌زیستی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG) طبقه‌بندی شده‌اند. در این میان، ریسک‌های امنیت سایبری به‌عنوان مهم‌ترین دغدغه کسب‌وکارها مطرح است؛ موضوعی که بیش از نیمی از شرکت‌های مورد بررسی به آن اذعان کرده‌اند.

در کنار آن، مسئولیت حقوقی ناشی از خروجی‌های نادرست یا سوگیرانه، نقض حقوق مالکیت معنوی و خسارت به مشتریان و عرضه‌کنندگان، جایگاه بالایی در فهرست نگرانی‌ها دارد. گزارش تأکید می‌کند که «هذیان الگوریتمی» و تولید محتوای مشابه آثار دارای حق نشر، می‌تواند شرکت‌ها را در معرض دعاوی حقوقی پرهزینه قرار دهد.

تقاضا برای پوشش بیمه ای در زمینه هوش مصنوعی

انجمن ژنو در قالب یک نظرسنجی از ۶۰۰ تصمیم‌گیرنده صنعت بیمه در ۶ بازار بزرگ جهانی شامل چین، ایالات متحده، انگلستان، آلمان، فرانسه و ژاپن، میزان آگاهی از این ریسک‌ها و تقاضا برای پوشش بیمه‌ای مرتبط را بررسی کرده است. نتایج نشان می‌دهد بیش از ۹۰ درصد پاسخ‌دهندگان خواهان پوشش بیمه‌ای برای ریسک‌های مرتبط با هوش مصنوعی مولد هستند و بیش از دو سوم آن‌ها آمادگی پرداخت حق بیمه بالاتر برای این نوع پوشش را دارند.

طبق یافته‌های این پژوهش، ریسک‌های امنیت سایبری در صدر نگرانی کسب‌وکارها قرار دارد و پس از آن، مسئولیت در قبال مشتریان و عرضه‌کنندگان و همچنین اختلالات عملیاتی مطرح است. در مقابل، ریسک آسیب به شهرت اگرچه اثرگذاری بلندمدت دارد، اما در اولویت‌های کوتاه‌مدت شرکت‌ها جایگاه پایین‌تری دارد.

گزارش تأکید می‌کند که شدت و سرعت پذیرش هوش مصنوعی مولد در کشورها متفاوت است؛ به‌طوری که ایالات متحده و چین بالاترین سطح استفاده و تقاضای بیمه‌ای را دارند، در حالی که کشورهای اروپایی و ژاپن با احتیاط و کندی بیشتری به این فناوری روی آورده‌اند. عواملی مانند کمبود نیروی متخصص، کیفیت پایین داده‌ها و مقاومت سازمانی از جمله موانع اصلی اجرای مؤثر هوش مصنوعی مولد عنوان شده است.

چالش بیمه‌پذیری ریسک‌های نوظهور

با وجود جذابیت بازار، این گزارش هشدار می‌دهد که بیمه‌پذیری ریسک‌های هوش مصنوعی مولد با عدم‌قطعیت‌های قابل توجهی همراه است. احتمال زیان‌های گسترده، دشواری ارزیابی شدت و فراوانی خسارت و عدم تقارن اطلاعات میان بیمه‌گر و بیمه‌گذار، از جمله عواملی است که می‌تواند شرکت‌های بیمه را در ارائه پوشش‌های با سقف تعهد بالا محتاط کند.

بر همین اساس، بسیاری از بیمه‌گران در مرحله کنونی، به جای طراحی بیمه‌نامه‌های مستقل، به سفارشی‌سازی پوشش‌های سایبری و مسئولیت حرفه‌ای روی آورده‌اند. در عین حال، استفاده آزمایشی از پوشش‌های پارامتریک و محصولات ترکیبی نشان می‌دهد بازار بیمه ریسک‌های هوش مصنوعی هنوز در مرحله شکل‌گیری قرار دارد.

از منظر عرضه، این گزارش هشدار می‌دهد که بیمه‌پذیری ریسک‌های هوش مصنوعی مولد با چالش‌هایی نظیر عدم تقارن اطلاعات، احتمال زیان‌های گسترده و دشواری ارزیابی ریسک همراه است؛ موضوعی که می‌تواند بیمه‌گران را در ارائه پوشش‌های با سقف تعهد بالا محتاط کند. با این حال، سفارشی‌سازی بیمه‌نامه‌های سایبری و مسئولیت، استفاده از پوشش‌های پارامتریک و توسعه محصولات ترکیبی، از جمله راهکارهای در حال آزمون در بازارهای جهانی است.

فرصت پیش‌روی صنعت بیمه

در جمع‌بندی این گزارش تأکید شده است که صنعت بیمه، به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه، می‌تواند با طراحی محصولات نوآورانه، همکاری با شرکت‌های فناوری و همسویی با نهادهای تنظیم‌گر، نقش فعالی در مدیریت ریسک‌های هوش مصنوعی مولد ایفا کند. این رویکرد نه‌تنها به حفاظت از کسب‌وکارها کمک می‌کند، بلکه زمینه‌ساز توسعه مسئولانه و ایمن این فناوری در اقتصاد خواهد بود.

به نظر می‌رسد در عصر هوش مصنوعی مولد، بیمه دیگر صرفاً ابزار جبران خسارت نیست، بلکه به یکی از بازیگران کلیدی در حکمرانی ریسک‌های فناورانه تبدیل می‌شود؛ نقشی که می‌تواند مرز میان نوآوری و نااطمینانی را شفاف‌تر کند.