بر اساس مطلبی که در الجزیره منتشر شده، ایالات متحده در تازهترین بهروزرسانی فهرست سیاه خود، نام سه غول تجاری چین یعنی علیبابا، BYD و بایدو را بهعنوان شرکتهای حامی ارتش چین اضافه کرده است؛ اقدامی که میتواند به تشدید تنشهای سیاسی و اقتصادی میان واشنگتن و پکن منجر شود. این تصمیم با واکنش تند چین و اعتراض این شرکتها همراه شده و در شرایطی صورت گرفته که روابط دو کشور همچنان در فضایی شکننده قرار دارد. در ادامه متن ترجمه کامل این گزارش را میخوانید.
ایالات متحده غولهای شرکتی چین، یعنی علیبابا، BYD و بایدو را به عنوان شرکتهایی معرفی کرده که از ارتش چین حمایت میکنند و با این اقدام، فهرست سیاه خود را به برخی از شناختهشدهترین برندهای تجاری این کشور گسترش داده است.
پنتاگون روز دوشنبه این شرکتها را در یک بهروزرسانی جدید قرار داد؛ اقدامی که احتمالاً آشتی شکنندهای را که پس از سالها روابط پرتنش میان واشنگتن و پکن در جریان است، پیچیدهتر خواهد کرد.
سفارت چین در واشنگتن دیسی، این فهرستگذاری را «تبعیضآمیز» خواند و آن را نمونهای از «تفسیر بیشازحد» دولت آمریکا از مفهوم امنیت ملی محکوم کرد. سخنگوی سفارت چین گفت: «شرکتهای چینی که در خارج از کشور فعالیت میکنند، همواره به شدت از قوانین و مقررات کشورهای میزبان پیروی کردهاند.» او افزود: «ایالات متحده باید این رویه نادرست خود را متوقف کند و محیطی منصفانه، عادلانه و غیرتبعیضآمیز برای شرکتهای چینی فراهم آورد.»
شرکت علیبابا، بزرگترین شرکت تجارت الکترونیک چین، اعلام کرد که برای گنجانده شدن نامش در این فهرست سیاه «هیچ مبنایی» وجود ندارد. سخنگوی این شرکت اظهار داشت: «علیبابا نه یک شرکت نظامی چینی است و نه بخشی از هیچگونه استراتژی تلفیق نظامی-غیرنظامی محسوب میشود.» او افزود: «ما در برابر تلاشها برای وارونه جلوه دادن ماهیت شرکتمان، تمام اقدامات قانونی ممکن را انجام خواهیم داد.» شرکتهای BYD و بایدو نیز بلافاصله به درخواستها برای اظهارنظر پاسخی ندادند.
فهرست «شرکتهای نظامی چین» که توسط پنتاگون تهیه میشود و سالانه بهروزرسانی میگردد، اکنون شامل ۱۸۸ شرکت است که نسبت به رقم ۱۳۴ در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است.
شرکتهای گنجاندهشده در این فهرست که در سال ۲۰۲۱ ایجاد شد، به همراه نهادهای تحت کنترلشان، طبق قوانینی که قرار است اواخر این ماه اجرایی شود، از شمول بررسی برای دریافت قراردادهای دفاعی ایالات متحده محروم خواهند شد.
پنتاگون «شرکتهای نظامی چین» را به عنوان نهادهایی تعریف میکند که متعلق به ارتش چین هستند یا توسط آن کنترل میشوند، یا اینکه به «تلفیق نظامی-غیرنظامی» چین کمک میکنند؛ این اصطلاح به استراتژی پکن برای ادغام تحقیقات و نوآوریهای غیرنظامی و دفاعی اشاره دارد.
شرکتها برای آنکه در این فهرست قرار بگیرند، باید بخشی از فعالیتهای خود را نیز در ایالات متحده انجام دهند.
در فهرست بهروزرسانیشده، پنتاگون اعلام کرد که علیبابا، BYD و بایدو از طریق وابستگیهایشان به «کمیسیون نظارت و مدیریت داراییهای دولتی» و «وزارت صنعت و فناوری اطلاعات»، از توسعه نظامی چین حمایت میکنند.
جان مولنار، نماینده جمهوریخواه و رئیس کمیته منتخب مجلس نمایندگان آمریکا در امور رقابت استراتژیک با حزب کمونیست چین، گفت که این فهرست بهروزرسانیشده هشداری درباره شرکتهای چینی است که علیه منافع ملی ایالات متحده فعالیت میکنند.
مولنار در بیانیهای گفت: «هر کدام از این شرکتها که سهامشان در بورسهای آمریکا معامله میشود، باید فوراً از فهرست بورس خارج شوند و محصولات آنها باید از زنجیرههای تأمین که کشور ما به آنها وابسته است، حذف گردد.»
او اضافه کرد: «شرکتهای آمریکایی باید به همکاری تجاری با این تهدیدها علیه امنیت ملی ما پایان دهند؛ در غیر این صورت، آنها در حال تسهیل قدرتگیری نظامی چین هستند.»
گسترش این فهرست سیاه کمتر از یک ماه پس از دیدار رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، با رهبر چین، شی جینپینگ، در پکن برای نشستی دو روزه با هدف کاهش تنشها در جنگ تجاری و رقابت فناورانه چندساله دو کشور صورت میگیرد.
علیبابا، بایدو و BYD از برجستهترین برندهای چین هستند که به ترتیب، جایگاههای برتر را در بازارهای تجارت الکترونیک، جستجوی اینترنت و خودروهای برقی به خود اختصاص دادهاند.
افزودن چندین برند شناختهشده که معمولاً با بخش دفاعی مرتبط نیستند، منعکسکننده طبقهبندی شرکت فناوری تنسنت در سال گذشته است که مالک اپلیکیشن پیامرسان همهگیر ویچت (WeChat) میباشد.
سایر شرکتهای اضافهشده به این فهرست شامل «RoboSense Technology»، یک شرکت هوش مصنوعی و رباتیک مستقر در شنژن، و «Unitree Robotics» مستقر در هانگژو است.
شرکتهای RoboSense Technology و Unitree Robotics بلافاصله به درخواستها برای اظهارنظر پاسخی ندادند.
دنیس وایلدر، کارشناس امنیت ملی که در سیا و شورای امنیت ملی کاخ سفید در امور مربوط به چین فعالیت میکرد، نسبت به امکان اجرای چنین فهرست سیاهِ «کلینگر» ابراز تردید کرد.
وایلدر به الجزیره گفت: «اگرچه این اقدام ممکن است برخی شرکتهای آمریکایی را نسبت به تعامل با نهادهای فهرستشده محتاط کند، اما در واقعیت، بسیاری از شرکتهای آمریکایی در حال حاضر روابط عمیقی با این نهادها دارند که تا زمانی که مجازاتهای واقعی برای انجام معاملات تجاری با آنها وجود نداشته باشد، حاضر به کنار گذاشتن آنها نخواهند بود.»
وایلدر گفت: «تحریمهایی که اینقدر گسترده باشند، تحریمهایی هستند که کارساز نیستند. مگر اینکه ایالات متحده مایل باشد که کلاً از اقتصاد چین جدا شود، این تحریمها صرفاً نمایشی خواهند بود.»