آپارات با انتشار بیانیهای از صدور حکم جدید دادگاه بهخاطر شکایت صداوسیما خبر داد که دادگاه، آپارات را به خاطر ویدیوهایی که کاربرانش از صداوسیما بارگذاری کردهاند، به پرداخت حدود ۳,۶ هزار میلیارد تومان جریمه محکوم کرده است. آپارات میگوید این حکم بهمعنی پایان کار سکوهای کاربرمحور ایرانی است و صداوسیما بهجای همکاری فنی، از راه شکایتهای سنگین قصد حذف رقبا را دارد.
در قرن 21 و در جهان رسانهها و پلتفرمهای محتوایی آزاد و مخاطبینی که تولیدکننده محتوا شدهاند، انحصارطلبی محتوا و مدیریت کنترلگرانه این فضا بیشتر تلاش برای گره زدن باد به نظر میرسد. رویکردی که گویا خط مشی صداوسیما شده است.
اختلاف چه بود؟
این شکایت صداوسیما به انتشار محتوای بارگذاریشده توسط کاربری در کانال «نفیسه جون» در آپارات مرتبط است. دادگاه در این رأی، مسئولیت محتوای منتشرشده در آپارات توسط کاربران را متوجه پلتفرم و مدیرعامل آن دانسته است.
صداوسیما ادعا کرده است که بخشی از محتوای تلویزیونیاش (سریالها، برنامهها و …) بدون اجازه در آپارات بارگذاری شده و آپارات از این راه درآمد تبلیغاتی داشته و به صداوسیما ضرر زده است.
در پاسخ نیز، آپارات معتقد است بهعنوان پلتفرم رسانهای کاربرمحور، مسئولیت محتواها بر عهده کاربران است. آپارات خودش محتواها را بارگزاری نمیکند بلکه بلکه کاربران این کار را میکنند. پس مسئول محتوای کاربران نیست.
رأی دادگاه چه گفت؟
دادگاه کیفری دو (شعبه ۱۰۶۰ تهران) بعد از بررسی، مسئولیت آپارات را پذیرفت و حکم داد که شرکت آپارات (و مدیرعامل آن) باید مبلغ حدود ۳۹۲ میلیارد تومان (۳.۶ همت) به صداوسیما خسارت بدهد. این مبلغ بابت «خسارتهای ناشی از بارگذاری غیرمجاز آثار صداوسیما» در آپارات تعیین شده است.
همچنین در حکم دادگاه این حکم بر اساس دلایل زیر صادر شده است:
- آپارات از انتشار این محتواها منفعت اقتصادی برده (بالا رفتن ترافیک، درآمد تبلیغاتی، جذب مخاطب).
- هرچند پلتفرم کاربرمحور است، اما طبق قواعد فقهی و قانونی (مانند قاعده «من له الغنم فعلیه الغرم» یعنی هر که سود میبرد، زیان را هم باید جبران کند) و قانون حمایت از حقوق مؤلفان، باید خسارت صداوسیما را بپردازد.
- کارشناس رسمی دادگستری میزان ضرر را برآورد کرده و دادگاه بر اساس آن، مبلغ نهایی را تعیین کرده است.
علاقهمندان میتوانند فایل کامل حکم دادگاه را از طریق این لینک مطالعه کنند.
بیانیه آپارات چه میگوید؟
در ادامه این حکم، آپارات در پاسخ بیانیهای صادر و آن را در پلتفرم خود منتشر کرد. در بیانیه آپارات ذکر شده که پیش از این، 2 سال قبل، «در پروندهای با همین موضوع و طرفین، رأی کیفری صادرشده علیه مدیرعامل آپارات در دیوان عالی کشور و در فرآیند اعمال ماده ۴۷۷ نقض و منجر به برائت شده بود»؛ اما در پی شکایت دوباره از سوی صداوسیما، رأی مجدد صادر و آپارات به پرداخت خسارت محکوم شده است.
آپارات معتقد است که صداوسیما درخصوص انتشار محتواهایش مسئول است. در بیانیه آمده است که «آپارات ۶ سال پیش سامانهای مشابه Content ID یوتیوب برای مدیریت حقوق محتوایی راهاندازی کرده و بارها از صداوسیما خواسته از این سازوکار برای حفاظت از محتوای خود استفاده کند اما این پیشنهاد مورد پذیرش صداوسیما قرار نگرفته است.»
آپارات همچنین ادامه چنین روندی را باعث نگرانی میداند که «آیا اساساً امکان ادامه فعالیت پایدار برای پلتفرمهای کاربرمحور ایرانی باقی خواهد ماند یا خیر.»
این رویکرد، بهجای تقویت رسانههای داخلی، باعث میشود مخاطبان و تولیدکنندگان محتوا به سکوهای خارجی کوچ کنند و فضای رسانهای ایران تضعیف شود.
علاقهمندان میتوانند بیانیه را از طریق این لینک بخوانند.