کتاب «از پایش تا آفرینش» در زمینه انسان و فناوری با حمایت شرکت آراد رایانه‌‌لیان منتشر شد

ما در جهانی زندگی می‌کنیم که دیگر هیچ‌چیز در آن خاموش و پنهان نمی‌ماند. از اول صبح که گوشی را در دست می‌گیریم تا لحظه‌ای که شب کنار می‌گذاریمش، ردپای دیجیتالی ما در صدها مسیر پراکنده می‌شوند. تماس، پیام، جست‌و‌جو، خرید، حرکت و حتی سکوت‌ها، همه ثبت می‌شوند. گویی جهان معاصر آینه‌ای عظیم است که بی‌وقفه ما را بازتاب می‌دهد. اما این آینه فقط بازتاب نمی‌دهد؛ می‌سازد، هدایت می‌کند و شکل می‌دهد. پرسش آغازین این کتاب از همین مقوله نشئت گرفته است: در چنین جهانی، انسان چه معنایی دارد؟ آزادی چه جایگاهی دارد؟ و آینده چگونه ترسیم خواهد شد؟

این کتاب سفری است میان سایه و نور؛ سفری از «پاییش» به «آفرینش». ما ابتدا با چشمی روبه‌رو می‌شویم که همیشه بیدار است: چشمی که امنیت می‌آورد اما آزادی را تهدید می‌کند، آسایش می‌دهد اما اضراب می‌آفریند. سپس می‌کوشیم نشان‌ دهیم اگر همین چشم درست ببیند، می‌تواند چراغی برای بیداری باشد. مقصد این سفر آن است که از دل ترس، امید زاده شود؛ از دل دیده‌شدن، توان دیدن به دست آید، و از دل اسارت، آفرینشی نو سر برآورد.

این کتاب از یک ترس شروع شد: ترس از اینکه ما دیگر «خودمان» نیستیم. وقتی هر حرکتمان دیده می‌شود، آیا هنوز می‌توانیم صادق باشیم؟ وقتی هر انتخابمان پیش‌بینی می‌شود، آیا هنوز آزادی داریم؟

اما همان‌طور که هر ترسی در دل خودنوری دارد، این ترس هم حامل یک امید است. دریافته‌ام که حتی در دنیای زیر پایش، شکاف‌هایی وجود دارد که امید از آنها می‌جوشد. انسان همیشه راهی برای مقاومت پیدا می‌کند. حتی وقتی همه‌چیز کنترل می‌شود، چیزی هست که کنترل‌ناپذیر می‌ماند: «روح انسان»

پس این کتاب درباره ترس نیست؛ درباره امیدی است که از دل ترس زاده می‌شود. درباره اینکه چطور در دنیایی که همه چیز رصد می‌شود، می‌توان آزادی را کشف کرد. درباره اینکه چطور در عصری که ماشین‌ها همه چیز را می‌دانند، می‌توان هنوز انسان بود.

انسان امروز با انبوه گزینه‌ها روبه‌روست، اما آزادی‌اش کاهش یافته است؛ زیرا گزینه‌ها از پیش انتخاب شده‌اند.

درباره نویسنده

کتاب «از پایش تا آفرینش» با حمایت شرکت آراد رایانه‌‌لیان و به همت انتشارات راه پرداخت منتشر شد. این کتاب به قلم عمار حیدری کارآفرین حوزه فناوری و بنیان‌گذار شرکت آراد رایانه لیان (Arad ITC)، با بیش از دو دهه تجربه در طراحی سیستم‌های ارتباطی و تحلیل رفتار کاربران نوشته شده است.

حیدری در خصوص این کتاب گفت: «اگر بخواهم مسیر کتاب را ساده توضیح بدهم، این کتاب از یک مشاهده‌ ساده شروع می‌شود: اینکه ما در جهانی زندگی می‌کنیم که هر روز بیشتر دیده می‌شویم، اما کمتر خودمان را می‌بینیم. در ابتدای کتاب، تمرکز روی «پایش» است. اینکه چگونه داده‌ها، الگوریتم‌ها و سیستم‌های دیجیتال، رفتار ما را ثبت و تحلیل می‌کنند. اما به‌تدریج، کتاب از سطح «دیدن» عبور می‌کند و به سطح «شکل دادن» می‌رسد؛ جایی که دیگر مسئله فقط نظارت نیست، بلکه هدایتِ نامرئیِ انتخاب‌هاست. مفاهیمی مثل اقتصاد توجه، مهندسی رفتار و حذف تدریجی اصطکاک در تصمیم‌گیری، در این بخش‌ها شکل می‌گیرند. در ادامه، کتاب وارد لایه‌ای انسانی‌تر می‌شود. جایی که این تغییرات دیگر فقط فنی نیستند، بلکه روی هویت، رابطه‌ها و تجربه‌ زیسته‌ ما اثر می‌گذارند. مفاهیمی مثل «تنهایی در ازدحام»، «صمیمیت گمشده» و «قدرت ضعف‌ها» در اینجا مطرح می‌شوند؛ نشان می‌دهند که چگونه راحتی و سرعت، گاهی به بهای عمق و آگاهی به دست می‌آیند. و در نهایت، کتاب به نقطه‌ای می‌رسد که نامش «آفرینش» است. اینکه آیا انسان می‌تواند در دل همین سیستم‌ها، دوباره به موقعیت یک «سازنده» برگردد، یا برای همیشه در نقش یک «مصرف‌کننده‌ هدایت‌شده» باقی می‌ماند.»

جهانی با بیشترین ارتباطات و کمترین لمس

حیدری در گفت‌و‌گو با راه پرداخت در خصوص این پرسش که کدام بخش از کتاب شما را بیشتر تحت تأثیر قرار داد؟ توضیح داد: «اگر بخواهم صادق باشم، بخش «صمیمیت گمشده» بیش از هر قسمت دیگری روی من اثر گذاشت. شاید چون این بخش، دیگر فقط یک تحلیل بیرونی نبود. بیشتر شبیه یک آینه بود. در بخش‌های دیگر کتاب، من درباره سیستم‌ها، رفتارها و روندها حرف می‌زنم. چیزهایی که می‌شود از بیرون به آن‌ها نگاه کرد. اما در «صمیمیت گمشده»، فاصله از بین می‌رود. موضوع دیگر «آن‌ها» نیست؛ «ما» هستیم.

چیزی که برای من تکان‌دهنده بود، این بود که متوجه شدم ما در جهانی زندگی می‌کنیم که ارتباطات بیشتر از همیشه شده، اما لمس واقعیِ همدیگر کمتر از همیشه است. ما حرف می‌زنیم، اما کمتر شنیده می‌شویم. در کنار هم هستیم، اما کمتر به هم می‌رسیم. و شاید مهم‌تر از همه: ما به‌تدریج به نسخه‌ای از ارتباط عادت کرده‌ایم که امن‌تر، سریع‌تر و قابل‌کنترل‌تر است. اما در عوض، عمقش را از دست داده است.

این بخش برای من فقط یک فصل از کتاب نبود؛ یک جور بازنگری بود. اینکه ببینم آیا خود من هم، ناخواسته، به همین الگوی فاصله‌دار عادت کرده‌ام یا نه. اینکه آیا راحتیِ ارتباط، جای صمیمیت را گرفته است. و شاید دلیل اصلی تأثیرش همین باشد. چون این مسئله، چیزی نیست که بتوانیم آن را فقط تحلیل کنیم؛ باید آن را در زندگی خودمان ببینیم.»

درباره حامی

شرکت آراد رایانه لیان (Arad ITC) یک مجموعه پیشرو در حوزه زیرساخت‌های پیام‌رسانی و پرداخت است که از سال ۱۳۸۴ فعالیت خود را با تمرکز بر طراحی، توسعه و پیاده‌سازی راهکارهای ارتباطی و مالی آغاز کرده است. آراد طی دو دهه فعالیت، با تکیه بر دانش بومی، تجربه عملیاتی گسترده و تیمی متخصص، به یکی از بازیگران کلیدی این صنعت در سطح ملی و منطقه‌ای تبدیل شده است. پلتفرم‌های ارتباطی و پرداخت آراد روزانه میلیون‌ها تراکنش را با سرعت، پایداری و امنیت بالا مدیریت می‌کنند و نیازهای سازمان‌ها، اپراتورها، بانک‌ها و شرکت‌های فین‌تک را به‌صورت جامع پوشش می‌دهند.

آراد همواره امنیت، مقیاس‌پذیری و انعطاف‌پذیری را به‌عنوان ارزش‌های اصلی خود در نظر گرفته است. محصولاتی مانند Arad Unified Messaging Platform، دیوار آتش پیامکی، کیف پول پیامکی، درگاه پرداخت، پلتفرم Push Notification و Horse Messaging، نمونه‌هایی از توان فنی این شرکت در ساخت زیرساخت‌هایی است که قابلیت پردازش حجم‌های بسیار بالای پیام و تراکنش را دارند. توسعه SMSC بومی، کتابخانه SMPP با توان ارسال ۵۰هزار پیام در ثانیه و طراحی Message Framework قابل رقابت با RabbitMQ و Kafka، از افتخارات مهم آراد در حوزه مهندسی نرم‌افزار و مخابرات است.

یکی از نقاط قوت ویژه آراد، ارائه راهکارهای پلتفرمی در سطح سازمانی است. پلتفرم اپراتور مجازی تلفن همراه (MVNO)، هسته بروکر فارکس و پلتفرم کیف پول دیجیتال از جمله محصولاتی هستند که با قابلیت سفارشی‌سازی بالا، توسط بانک‌ها، اپراتورهای مخابراتی، شرکت‌های پرداخت، فین‌تک‌ها و مجموعه‌های بین‌المللی مورد استفاده قرار گرفته‌اند. مشتریانی مانند بانک ملت، بانک سپه، آسیاتک، جیرینگ، STC، Exness و ZFX تنها بخشی از سازمان‌هایی هستند که به زیرساخت‌های آراد اعتماد کرده‌اند.

عاطفه خیابانچیان، مدیرعامل شرکت آراد رایانه لیان در خصوص همراهی در انتشار این کتاب می‌گوید: «از پایش تا آفرینش ما را به مکث در برابر سازوکارهایی دعوت می‌کند که اغلب دیده نمی‌شوند، اما عمیقا بر انتخاب‌ها، شیوه‌ زیستن و مسئولیت‌پذیری ما اثر می‌گذارند. همراهی با انتشار این اثر، برای من همراهی با همین نگاه و دغدغه است؛ نگاهی که انسان را نه مصرف‌کنند یا موضوع تحلیل، بلکه فاعل آگاه و مسئول در جهانی می‌بیند که خود در ساختنش نقش دارد.

علاقه‌مندان برای تهیه این کتاب می‌توانند به وب‌سایت فروشگاه راه پرداخت مراجعه کنند.