در شرایطی که تأمین مالی به یکی از مهمترین دغدغههای کسبوکارها، شرکتها و زنجیرهها تبدیل شده، بانک ملت با معرفی «تیما» تلاش کرده مجموعهای از ابزارهای مالی و اعتباری خود را در قالب یک ساختار منسجم و یکپارچه ارائه کند. «تیما» که مخفف «تأمین یکپارچه مالی ملت ایران» است، بستری متشکل از ۶ محصول شامل تیما کارت، تیما لند، تیما پخش، تیما پلاس، تیما لایت و تیما پرو است. هر یک از این محصولات برای بخشی از نیاز بازار طراحی شدهاند؛ از خرید اعتباری کالاهای بادوام برای مردم گرفته تا تأمین مالی زنجیره تأمین، مدیریت دریافتنیها، ارائه تسهیلات در بستر کسبوکارها و تأمین مالی پروژههای بزرگ. در واقع بانک ملت با تیما میخواهد از مدل سنتی پرداخت و تسهیلاتدهی فاصله بگیرد و به سمت راهکارهای ترکیبی، منعطف و متناسب با نیاز هر مشتری حرکت کند.
تیما چیست و چه مسئلهای را حل میکند؟
تأمین مالی برای بنگاهها و زنجیرههای تولید و توزیع، فقط دسترسی به پول نیست؛ بلکه به زمان، ابزار، انعطاف، اطمینان از وصول مطالبات و تناسب خدمت با مدل کسبوکار وابسته است. بسیاری از شرکتها در عمل یا به منابع مالی دسترسی بهموقع ندارند یا ابزارهای بانکی موجود با ساختار فعالیتشان سازگار نیست. از سوی دیگر، بانکها هم همیشه نتوانستهاند برای همه نیازهای صنعت و تجارت، نسخهای دقیق و قابل اجرا ارائه دهند.
«تیما» با هدف پاسخ به همین خلأ طراحی شده است؛ به این معنا که بهجای ارائه پراکنده و جداگانه ابزارهای مالی، مجموعهای از خدمات بانکی و اعتباری را در قالب یک ساختار منسجم کنار هم قرار میدهد تا نیازهای متنوع تأمین مالی را پوشش دهد. این مجموعه بهگونهای طراحی شده که هم برای مشتریان خرد قابل استفاده باشد، هم برای شرکتهای متوسط، شبکههای پخش، هلدینگها و پروژههای بزرگ.
شش محصول در یک بسته مالی
ساختار تیما بر ۶ محصول اصلی استوار است که هر کدام برای یک نیاز مشخص طراحی شدهاند:
- تیما کارت: کارت اعتباری برای خرید کالاهای بادوام
- تیما لند: زیرساخت بانکداری تعبیهشده برای اعطای تسهیلات در بستر کسبوکارها
- تیما پخش: ابزار مدیریت دریافتنیها، تضمین وصول و تأمین نقدینگی برای شبکههای توزیع
- تیما پلاس: راهکار اختصاصی برای زنجیرههای تأمین دارای شرکت محوری
- تیما لایت: اعتبار مجازی برای خرید کالاهای گرانقیمت و سرمایهای
- تیما پرو: راهکار ترکیبی و حرفهای برای تأمین مالی شرکتهای بزرگ و پروژههای بلندمدت
در ادامه، هر یک از این محصولات و ابزارهای مالی مرتبط با آنها را به صورت تک به تک بررسی میکنیم.
تیما کارت؛ خرید اعتباری کالاهای بادوام برای عموم
تیما کارت، محصول کارت اعتباری بانک ملت برای عموم مردم است؛ کارتی که با هدف تأمین مالی خرید کالاهای بادوام طراحی شده و تا سقف ۵۰۰ میلیون تومان امکان خرید فراهم میکند. نرخ تأمین مالی این محصول سالانه ۳ درصد اعلام شده و ۲.۲۵ درصد نیز هزینه صدور آن است.
این محصول بیشتر برای افرادی طراحی شده که قصد خرید کالاهای مصرفی بادوام یا نیمهسرمایهای را دارند اما ترجیح میدهند بهجای پرداخت نقدی، از اعتبار بانکی استفاده کنند.
تیما کارت در پذیرندههای منتخب بانک ملت قابل استفاده است که از جمله آنها میتوان به سرای ایرانی، نیرو موتور، پاکشوما، دیجیپی، شهر فرش و فروشگاه هفت اشاره کرد.
دریافت تیما کارت از دو مسیر پیشبینی شده است: یا از طریق سازمان و شرکتی که فرد در آن شاغل است، یا در آینده از طریق اپلیکیشن دیما. بانک ملت همچنین اعلام کرده کارفرمایان، حتی اگر مشتری فعلی این بانک نباشند، میتوانند برای استفاده از این خدمت به شعب مراجعه کنند. پذیرندگان متقاضی نیز از طریق شعب یا پست الکترونیک pdc@bankmellat.ir امکان پیگیری دارند.
یکی از نکات مهم در تیما کارت، شیوه تسویه با پذیرنده است. بانک ملت اعلام کرده تسویه در این محصول با اوراق گام نیزانجام میشود.
اوراق گام یکی از ابزارهای پایه تأمین مالی زنجیره تأمین در کشور است. در این سازوکار، بدهکار، بدهی خود را در قالب یک ورقه بدهی بانکی منتشر میکند. این اوراق هم قابل انتقال هستند و هم امکان تنزیل دارند؛ به همین دلیل از منعطفترین ابزارهای مالی در این حوزه به شمار میروند. مزیت مهم دیگر اوراق گام این است که توسط بانک تضمین میشوند و در نتیجه، فروشنده یا پذیرنده اطمینان بیشتری نسبت به دریافت وجوه خود پیدا میکند.
اوراق گام برای شرکتها و پذیرندگانی که در مدیریت نقدینگی با محدودیت روبهرو هستند، یک ابزار کاربردی محسوب میشود. این اوراق را میتوان در سررسیدهای مشخص منتقل کرد، تنزیل کرد و حتی در برخی موارد برای پرداخت دیون دولتی مانند مالیات و بدهی تأمین اجتماعی یا در برخی تخصیصهای خاص ارزی به کار گرفت. به همین دلیل، استفاده از اوراق گام در تیما کارت، صرفاً یک روش تسویه نیست؛ بلکه اتصال این کارت اعتباری به یک زنجیره مالی منعطفتر است.
تیما لند؛ بانکداری تعبیهشده برای تسهیلاتدهی در بستر کسبوکارها
تیما لند، زیرساخت بانکداری تعبیهشده یا Embedded Banking بانک ملت برای ارائه خدمات تسهیلاتی است. این محصول به کسبوکارها اجازه میدهد بدون اینکه مشتریانشان مستقیماً به شعبه بانک مراجعه کنند، در بستر همان کسبوکار از خدمات اعتباری و تسهیلاتی استفاده کنند.
اگر یک شرکت یا پلتفرم بخواهد به مشتریان خود امکان خرید یا استفاده از خدمت بهصورت اقساطی و تسهیلاتی بدهد، میتواند از تیما لند بهره ببرد.
در عمل، تیما لند سه خدمت اصلی اعتبارسنجی مشتریان، عقد قرارداد الکترونیکی و مدیریت انواع تسهیلات خرد را پوشش میدهد.
بانک ملت از این محصول بهعنوان یکی از پایههای توسعه «تسهیلاتیاری» در کشور یاد میکند و میگوید تیما لند در حال حاضر با دهها برند تجاری همکاری دارد.
اهمیت تیما لند در این است که نقش بانک را از یک نهاد بیرون از کسبوکار، به یک خدمت درونسکویی تبدیل میکند؛ یعنی بانکداری، داخل تجربه کاربر و مشتری نهایی تعبیه میشود.
تیما پخش؛ راهکار وصول مطالبات و مدیریت نقدینگی شبکه توزیع
تیما پخش برای کسبوکارهایی طراحی شده که با شبکه فروش، توزیع یا دریافتنیهای گسترده مواجهاند. این محصول دو مسئله اصلی تضمین دریافت وجوه و مدیریت جریان نقدینگی را هدف قرار میدهد.
اگر شرکتی بخواهد مطمئن شود که مطالباتش از مشتریان وصول میشود، یا نیاز داشته باشد بر مبنای مطالبات خود، در لحظه تأمین مالی انجام دهد، تیما پخش میتواند راهکار مناسب او باشد.
نام این محصول هم از همین ویژگی آمده؛ یعنی راهحلی برای شرکتهایی که مانند شرکتهای پخش، با تعداد زیادی مشتری، صنف یا خردهفروش در ارتباط هستند و باید جریان دریافتنیهای خود را مدیریت کنند.
یکی از مهمترین ابزارهای تیما پخش، فاکتوردهی معکوس است؛ ابزاری که در سطح جهانی یکی از روشهای اصلی تأمین مالی زنجیره تأمین شناخته میشود. در این روش، تامین مالی از سمت بدهکار یا خریدار برای خرید واقعی انجام میشود.
در مدل ارائهشده از سوی بانک ملت، فاکتوردهی معکوس با استفاده از تسهیلات مرابحه قابل اجرا است. در این ساختار، یک قرارداد منعطف میان خریدار و فروشنده شکل میگیرد تا هر زمان که فروشنده به نقدینگی نیاز داشت و خریدار امکان پرداخت فوری نداشت، بانک وارد عمل شود و تأمین مالی انجام دهد.
مزیت اصلی این ابزار، انعطاف در زمان و مبلغ تأمین مالی است. یعنی پس از ایجاد یک تعهد رسمی میان طرفین، بانک میتواند هر زمان لازم شد و به هر میزان مورد نیاز، منابع را تأمین کند. این ویژگی، آن را برای روابط بلندمدت خریدار و فروشنده بسیار مناسب میکند؛ بهویژه در شرایطی که نقدینگی بهصورت مقطعی دچار نوسان میشود.
ابزار مهم دیگر در تیما پخش، برات سپامی است. برات، یک سند تجاری میان فروشنده و خریدار است؛ اما در برات سپامی، بانک نقش متعهد پرداخت را ایفا میکند. یعنی اگر خریدار در سررسید به تعهد خود عمل نکند، بانک موظف به پرداخت به فروشنده خواهد بود.
این ویژگی، برات سپامی را به ابزاری برای ایجاد اطمینان قطعی در زنجیره تجاری تبدیل میکند. فروشنده میتواند این برات را به تأمینکنندگان بعدی خود منتقل کند و حتی در صورت نیاز، آن را نزد بانک تنزیل کند.
برات سپامی برای مواقعی مناسب است که فروشنده نیاز دارد از خریدار، یک تعهد غیرقابل بازگشت و مطمئن دریافت کند. این ابزار نسبت به اعتبار اسنادی، هم کمهزینهتر و هم سادهتر است و چون بهصورت الکترونیکی انجام میشود، برای تعهدات کوچکمقیاس و پرتکرار هم کاربرد دارد. در تیما پخش، برات سپامی هم از مسیر مستقیم بانک و هم از طریق بسترهای الکترونیکی و پلتفرمهای همکار قابل ارائه است.
تیما پلاس؛ نسخه اختصاصی برای زنجیرههای تأمین بزرگ
تیماپلاس، ترکیبی از خدمات بانکداری شرکتی و راهکارهای تأمین مالی است. به این معنا که بانک ملت بهجای ارائه یک خدمت استاندارد و از پیشتعیینشده، برای هر شرکت یا هلدینگ، راهحلی متناسب با ساختار عملیاتی، مدل خرید، فروش، تأمینکنندگان و شبکه توزیع آن طراحی میکند.
این محصول برای شرکتها و زنجیرههایی طراحی شده که در زنجیره تأمین خود نقش محوری دارند؛ از جمله مجموعههایی مانند خودروسازی، فولادی یا معدنی
بانک ملت از تیما پلاس بهعنوان محصولی یاد میکند که برای مشتری اختصاصیسازی میشود؛ یعنی یک نسخه واحد برای همه وجود ندارد و هر زنجیره بر اساس نیاز خود، از ابزارها و خدمات متناسب بهرهمند میشود.
برات سپامی در تیما پلاس هم یکی از ابزارهای کلیدی است. دلیلش روشن است: در زنجیرههای بزرگ، اطمینان از ایفای تعهد، قابلیت انتقال تعهد و امکان تنزیل، نقش مهمی در کاهش ریسک و افزایش سرعت گردش منابع دارد. وقتی یک شرکت محوری بخواهد تعهدات خود را در کل زنجیره توزیع یا تأمین به جریان بیندازد، برات سپامی میتواند جای یک سند بانکی مطمئن را بگیرد.
تیما لایت؛ اعتبار مجازی برای خرید کالاهای گرانقیمت
تیما لایت یک محصول اعتباری مجازی است که برای خرید کالاهای خاص، گرانقیمت و تقریباً سرمایهای طراحی شده است. این محصول نسبت به تیما کارت، بر خریدهای سنگینتر مانند خودرو، موتورسیکلت، کشنده و سایر کالاهای با ارزش بالا تمرکز دارد. در واقع، تیما لایت را میتوان نوعی سرویس خرید اعتباری برای اقلامی دانست که فراتر از خریدهای روزمره و حتی فراتر از بخش بزرگی از کالاهای بادوام معمول قرار میگیرند.
این خدمت برای مخاطبانی طراحی شده که هم به سقفهای بالاتر اعتباری نیاز دارند و هم مدل خریدشان متفاوت از خریدهای خرد رایج است.
بانک ملت برای پذیرندگان تیما لایت نیز مسیر ارتباطی جداگانهای در نظر گرفته و از متقاضیان خواسته اطلاعات خود را از طریق پست الکترونیکی اعلامشده یا شعب بانک ارائه کنند.
تیما پرو؛ راهکار حرفهای برای شرکتهای بزرگ و پروژههای بلندمدت
در میان محصولات تیما، تیما پرو تخصصیترین و پیچیدهترین نسخه به شمار میرود. اینجا دیگر موضوع فقط ارائه یک خدمت اعتباری مشخص نیست؛ بلکه هدف، ترکیب چند ابزار تأمین مالی برای پاسخ به نیازهای پیچیده بنگاههای بزرگ است.
پرو برای جایی است که شرکت یا هلدینگ نیاز دارد تأمین مالی خود را مانند یک «سیستم مدیریت مالی داخلی» و با درجه بالایی از انعطاف طراحی کند. از همین رو، این محصول بیشتر برای هلدینگهای صنعتی، زنجیرههای تولیدی، بنگاههای بزرگ و پروژههای سنگین مناسب است.
تیما پرو برای دو حوزه کاربردی طراحی شده است و تأمین مالی سرمایه در گردش برای چرخههای نقدینگی بلندمدت، بهویژه چرخههایی که بیش از ۶ ماه زمان میبرند، و نیز تأمین مالی پروژههای بزرگمقیاس را پوشش میدهد.
یکی از ابزارهای مهم در تیما پرو، فکتورینگ است. در این روش، تأمینکننده یا پیمانکار، مطالبات خود از کارفرما را به بانک واگذار میکند و بانک نقدینگی را زودتر در اختیار او قرار میدهد؛ سپس در سررسید، با بدهکار یا همان کارفرما تسویه میکند.
در شرایط فعلی، فکتورینگ در کشور بیشتر برای پروژههایی قابل استفاده است که بیش از ۷۰ درصد پیشرفت داشته باشند. این پروژهها میتوانند پیمانکاری یا تأمین کالا باشند و کارفرمای آنها نیز ممکن است دولتی یا خصوصی باشد؛ مشروط بر اینکه در سامانههای مربوط تعریف شده باشند.
فکتورینگ از این جهت اهمیت دارد که در بسیاری از پروژهها، مخصوصاً در مراحل پایانی، کمبود نقدینگی به مانع اصلی تبدیل میشود. این ابزار امکان تزریق منابع در همان مرحله را فراهم میکند و فشار مالی از دوش پیمانکار یا تأمینکننده برمیدارد. از طرف دیگر، برای کارفرما هم فرصت بیشتری برای تسویه ایجاد میشود.
تیما پرو فقط به فکتورینگ محدود نیست. اوراق گام یکی از پایههای اصلی این محصول است و بانک میتواند از آن در کنار سایر ابزارها، برای تأمین مالی شرکتها در مراحل مختلف پروژه استفاده کند. برات سپامی نیز در تیما پرو نقش مهمی دارد، چون برای ایجاد تعهد قطعی، قابل انتقال و قابل تنزیل در زنجیره پروژهها و تامینکنندگان ابزار مؤثری به شمار میرود.
در واقع، مزیت اصلی تیما پرو در همین ترکیب است: استفاده همزمان از ابزارهای مختلف برای ساختن یک نسخه تأمین مالی متناسب با شرایط هر پروژه یا هر بنگاه.