وجود مراکز غیرقانونی استخراج رمزارز در شرایطی که با بحران انرژی و چالش در تامین برق و آب روبرو هستیم، به افزایش ناترازی انرژی میانجامد. در همین راستا وزارت نیرو سقف پاداش گزارش ماینرهای غیرمجاز را به ۳۲۰ میلیون تومان رساند و پاداش هر دستگاه در ۱۰ ماینر اول را دو برابر کرد.
۳۲۰ میلیون تومان؛ سقف پرداخت پاداش
مصطفی رجبی مشهدی، معاون برق و انرژی وزارت نیرو، از ابلاغ دستورالعمل جدید و بازنگریشده پرداخت پاداش معرفی مراکز استخراج غیرمجاز رمزارز خبر داد. طبق اعلام او با توجه به این که میانگین تعداد دستگاهها در هر مرکز کشفشده کمتر از ۱۰ عدد است، سازوکار جدید بر ۱۰ دستگاه اول متمرکز است.
پاداش کشف ۱۰ ماینر اول از ۱.۵ میلیون تومان به ۳ میلیون تومان برای هر دستگاه و پاداش ۱۰ دستگاه دوم به ۲ میلیون تومان رسیده است.
سقف کلی پرداخت پاداش نیز از ۳۰۰ میلیون تومان به ۳۲۰ میلیون تومان افزایش یافته است. لازم به ذکر است مبلغ پرداختی برای تعداد ۳۰ تا ۲۰۰ دستگاه بدون تغییر باقی مانده و همان ۱.۵ میلیون تومان است.
سرنوشت تلخ بهشت ماینرها
اما پرسشی که پس از ابلاغ این دستورالعمل جدید به وجود میآید این است: آیا افزایش پاداش، آن هم در شرایطی که میانگین هر مرکز کشفشده کمتر از ۱۰ دستگاه است، میتواند معضل استخراج غیرمجاز را حل کند؟
دادههای منتشرشده از سطح کشور و تهران پاسخ روشنی به این سؤال میدهد. طبق گزارش پرس تی وی و به نقل از مهر، در اردیبهشت ۱۴۰۴، محمد اللهداد، معاون توانیر، اعلام کرد که تا آن تاریخ بیش از ۲۵۲ هزار دستگاه ماینر غیرمجاز در سطح کشور کشف و ضبط شده است. این دستگاهها روی هم رفته ۴ گیگاوات مصرف برق داشتند؛ رقمی معادل مصرف سه تا چهار استان کوچک در ایران.
او همچنین تأکید کرد که دولت حدود ۸۰ میلیارد ریال پاداش به سوتزنانی پرداخت کرده که در شناسایی این مراکز نقش داشتهاند.
با این حال، آمار دقیقی از سهم گزارشهای مردمی در کل کشفیات منتشر نشده است. در تهران نیز به گفته اکبر حسنبگلو، مدیرعامل شرکت توزیع برق تهران بزرگ، تا پایان آبان ۱۴۰۴ مجموعاً ۱۰۴ مزرعه غیرمجاز در پایتخت کشف و ۱,۴۶۵ دستگاه ماینر ضبط شده است. مصرف برق این مزارع معادل نیاز ۱۰ هزار خانوار بوده است.
به گفته او، این کشفیات توسط «تیمهای تخصصی بازرسی» در همکاری با نیروهای انتظامی انجام شده است. منابع رسمی از سهم گزارشهای مردمی در این آمار سخنی به میان نیاوردهاند. این سکوت، ارزیابی اثربخشی سیاست پاداش در کلانشهری مثل تهران را با دشواری مواجه میکند؛ شهری که مزارع غیرمجاز در تونلهای زیرزمینی و کارخانههای متروکه پنهان میشوند.
در قزاقستان که پس از چین به بهشت دوم ماینرها تبدیل شد، دولت با افزایش تعرفههای برق و قطع انشعاب مزارع غیرمجاز، توانست تا حد زیادی این معضل را کنترل کند. در آمریکا نیز به جای تکیه بر گزارشهای مردمی، از روشهای فنی مانند ردیابی آنلاین و همکاری با صرافیهای رمزارز برای شناسایی ماینرهای غیرمجاز استفاده میشود.